"Melanie Joy" sayfasının sürümleri arasındaki fark

2 bayt çıkarıldı ,  6 yıl önce
k
değişiklik özeti yok
k
*Kültürel karnizm küresel bir olgu. Dünyada et yiyen kültürlerde insanlar ancak yenebileceğine hükmettikleri türleri yeme konusunda kendilerini rahat hissediyor; geri kalan türleri ise yenemez canlılar olarak görüp onları tüketmeyi ya iğrenç (Orta Doğu’da domuzlar) ya da etik dışı (ABD’de kedi ve köpek, Hindistan’da inek) algılıyorlar. Bütün kültürler kendi yenecek hayvan sınıflandırmasını rasyonel bulurken diğer kültürlerin sınıflandırmalarını ya iğrenç buluyor ya da günah görüyor. Tüketilen türler kültürden kültüre değişirken insanların hayvan yeme deneyimi ciddi bir tutarlılık gösteriyor.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Ama Orada Et Yiyorlar! : Kültürel Karnizm</ref>
 
*Çoğu insan hayvan yemenin evrensel bir olgu olduğunu, ideolojik olmadığını öne sürer. Kültürler arası tüketilen türler- -karnizmin kanıtı olarak görülmektense- çoğunlukla hayvan yemenin moral anlamda bağlayıcı (ve bu sebeple moral anlamda nötr) bir pratik olduğu varsayımına yol açıyor. Ancak Sudan’da 12 yaşında kızların evlendirilmesi bizi çocuklarla cinsel ilişkilerin moral anlamda nötr bir şey olduğunu düşünmeye sevketmez ve Kore’de köpeklerin yenmesi domuzların ve diğer hayvanların yenmesinin moral anlamda nötr olduğunu düşünmeye itmez bizi. Eğer diğer kültürlerdeki benzer pratikler kendi davranışlarımızı etik anlamda haklı çıkarsaydı o zaman en korkunç suçların etiğini sorgulamak için sebebimiz olmazdı. Öteki kültürlerin geleneklerini ahlâksızlık olarak kınamamamız gerekirken dikkatli gözlemciler olarak kendi kültürümüzün belli hayvanları yemeyi meşrulaştırma girişimlerini de incelemeliyiz.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Ama Orada Et Yiyorlar! : Kültürel Karnizm</ref>
 
*Gerekli dediğimiz şey, baskın kültürü sürdürmek için gerekli olan şeylerdir. Bugün hayvan ürünlerinin dahil olmadığı bir beslenme biçimi besinsel anlamda sağlıklı, hatta karnistik beslenme biçiminden daha sağlıklı, bu konuda kanıt çok. Ekonomik ve coğrafi anlamda yediğimizi seçebilecek durumda olanlarımız için hayvan eti yemek ancak karnistik statükoyu sürdürmek için gereklidir.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Et Yemek Gereklidir: Bir Kural Olarak Şiddet</ref>
 
*Bir çokBirçok ilerici insanın karnizmin normal, doğal ve gerekli şeklindeki 3 değerini reddetmemesinin sebebi, karnizmin yapısal olmasından kaynaklı; karnizm toplumun en temel yapısı üzerine inşa edilir, bu yüzden de kurumlaşmış bir baskıdır. Bir ideoloji bir yandan kurumlaşırken öte yandan içselleştirilir. Diğer bir deyişle ilerici olanlarımız bu üç değere karşı çıkmazlar çünkü onları oldukları gibi göremeyiz, çünkü dünyaya karnizmin gözleriyle bakmayı öğrenmişizdir.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Et Yemek Gereklidir: Kurumlaşmış Karnizm: Sistemik Baskı</ref>
 
*Diğer şiddet barındıran ideolojiler gibi karnizm de seçimlerimiz açısından bir araç durumunda olanlarla ilgili algılarımızı bozmak için bir dizi bilişsel savunmaya başvurur. Bu savunma biçimleri psikolojik ve duygusal uzaklaşma mekanizmaları olarak görev görürler. Örneğin; karnizm bazı hayvanları bir obje gibi görmemizi sağlar, böylece Şükran Günü’nde tabağımızda hindiye bir canlı değil de bir nesne gibi bakarız. Karnizm hayvanları soyutlama olarak görmeyi öğretir bize; bireyselliği, kişiliği olmayan soyutlamalar, haklarında genelleştirilmiş varsayımlarımızın bulunduğu soyut bir grubun üyeleri olarak görmeyi öğretir. Şiddet barındıran ideolojilerin diğer kurbanlarında olduğu gibi hayvanlara isimler değil sayılar veririz(269!): bir domuz bir domuzdur sadece, bütün domuzlar da aynıdır. Karnizm ayrıca hayvanları zihnimizde kaba kategorilere yerleştirmeyi öğretir, böylece farklı türlere karşı çok farklı hisler barındırabilir ve farklı davranışlar sergileyebiliriz: köpekler ve kediler ailemizdendir, inekler ve tavuklar ise yiyecektir.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Bilişsel Çarpıklıklar: İçselleştirilmiş Karnizm</ref>
*Karnizmi ilerici çözümlemelere dahil etmek için bir paradigma değişimi gerekiyor: hayvan yemenin sistemik doğasını kavramak zorundayız. Ataerkilliğe meydan okuyan feministlerin topluma sadece kendi düşüncelerini empoze etmemesi gibi karnizme meydan okuyan insanların yaptığı şeyin diğer insanlara kendi seçimlerini dayatmak olmadığını anlamak zorundayız. Hayvan yemek aynen farklı ırktan insanların birisine ait özel bir mülke girmesine engel olmak gibi sadece kişisel etik meselesine indirgenemez.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Haksızlık Haksızlık Doğurur</ref>
 
*İlerici toplumsal değişimler sadece politikaların değişmesi ile ilgili değildir, kalplerin ve zihinlerin de değişmesini gerektirir. Gerçek ve uzun süreli değişimler paradigmalarımızın değişmesini talep eder, eski düzeni ortadan kaldıran bir mentalitemantalite değişikliği gerektirir. Baskının temellerini ortadan kaldırıp adaletin temeline şekil veren değerleri yerleştirmeliyiz: şefkat, dürüstlük, karşılıklılık gibi değerleri. Ve dünyanın her yerindeki adaletsizliğe meydan okumak için adaleti her yerde pratik etmeliyiz: sokaklarda, duruşmalarda- ve tabaklarımızda.<ref>Karnizm: Etin İdeolojisi - Adalet Adaleti Çoğaltır: Kapsamlı Bir Toplumsal Çözümlemeye Doğru</ref>
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
13.167

değişiklik